بارنامه دریایی مهم‌ترین سند حمل است: با آن کالا ترخیص می‌شود، بانک اسناد را می‌پذیرد و مالکیت کالا منتقل می‌شود. یک اشتباه کوچک در آن — یک حرف در نام گیرنده، یک رقم در وزن — می‌تواند ترخیص را روزها عقب بیندازد و دموراژ بسازد. به همین دلیل کشتیرانی قبل از صدور بارنامه اصلی، یک نسخه پیش‌نویس می‌فرستد: Draft BL.
Draft BL چیست؟
Draft B/L (پیش‌نویس بارنامه) نسخه غیررسمی و غیرقابل‌معامله‌ای از بارنامه است که کشتیرانی یا فورواردر بر اساس دستور حمل (Shipping Instruction) شما تهیه می‌کند و برای بازبینی و تأیید می‌فرستد. روی آن معمولاً عبارت DRAFT یا «Non-negotiable» درج شده و هیچ ارزش سندی ندارد؛ فقط برای این است که شما بگویید «همه‌چیز درست است، بارنامه اصلی را صادر کنید».
بعد از تأیید شما، بارنامه اصلی (Original B/L) یا بارنامه تلکسی/الکترونیکی صادر می‌شود و از آن به بعد هر تغییری «اصلاحیه بارنامه» محسوب می‌شود که هم هزینه دارد و هم زمان می‌برد.
چه چیزهایی را باید در Draft BL چک کنید؟
این فهرست را همان روزی که Draft می‌رسد، خط به خط با اسناد خرید (پروفرما، ثبت سفارش، پکینگ لیست) مقایسه کنید:
- Shipper و Consignee: نام کامل، آدرس و شماره ثبت/شناسه ملی، دقیقاً مطابق ثبت سفارش و اعتبار اسنادی. حتی یک کلمه اضافه یا کم می‌تواند برای بانک یا گمرک مغایرت باشد.
- Notify Party: کسی که اعلامیه ورود برایش می‌رود — معمولاً خود گیرنده یا فورواردر او.
- شماره و مهر کانتینر (Container / Seal No.): باید با پکینگ لیست و اظهارنامه صادراتی یکی باشد.
- شرح کالا، تعداد بسته، وزن ناخالص و حجم: مطابق پکینگ لیست و ثبت سفارش. شرح کالا نباید با کد تعرفه ثبت سفارش تناقض داشته باشد.
- بندر بارگیری، بندر تخلیه و مقصد نهایی (POL / POD / Place of Delivery).
- شرایط پرداخت کرایه: Freight Prepaid یا Freight Collect، مطابق اینکوترمز قرارداد.
- Free Time توافق‌شده: اگر معافیت بیشتری مذاکره کرده‌اید، باید روی بارنامه یا بوکینگ درج شده باشد.
- تعداد نسخه اصل (Original) و نوع بارنامه: Original، Telex Release یا Sea Waybill — بسته به روش پرداخت و نیاز بانک.
- هرگونه یادداشت (Remarks) و مهر «Shipped on Board» و تاریخ آن که برای اعتبار اسنادی حیاتی است.
اگر اشتباهی پیدا کردید
در مرحله Draft، اصلاح رایگان و سریع است: کافی است مورد را به فورواردر یا نمایندگی اعلام کنید تا پیش‌نویس جدید بیاید. بعد از صدور بارنامه اصلی، همان اصلاح تبدیل به «Amendment» می‌شود که کشتیرانی برای آن هزینه می‌گیرد (معمولاً چند ده تا چند صد دلار بسته به کشتیرانی و نوع تغییر)، نیاز به برگشت اصل بارنامه دارد، و اگر کشتی رسیده باشد، هر روز معطلی یعنی دموراژ. بعضی تغییرات مثل تغییر Consignee بعد از صدور، عملاً بدون نامه ضمانت و رضایت طرفین ممکن نیست.
چقدر وقت دارید؟
کشتیرانی‌ها معمولاً برای تأیید Draft یک مهلت کوتاه (اغلب ۲۴ تا ۴۸ ساعت قبل از حرکت کشتی) می‌دهند و اگر پاسخی نرسد، بارنامه را بر اساس همان پیش‌نویس صادر می‌کنند. پس Draft BL را در صف کارهای «بعداً» نگذارید.
تأیید Draft BL در پنل مشتریان کیا راه دریا
برای اینکه این مرحله گم نشود، ما Draft BL هر محموله را در پنل مشتریان بارگذاری می‌کنیم و برای شما ایمیل می‌فرستیم. در پنل، زیر همان محموله، فایل را می‌بینید و دو گزینه دارید: «تأیید» یا «نیاز به اصلاح» همراه با توضیح اینکه چه چیزی باید تغییر کند. وضعیت تأیید در پرونده محموله ثبت می‌شود و تیم عملیات ما تا تأیید شما بارنامه را نهایی نمی‌کند. اگر بعد از تأیید تغییری بخواهید که هزینه اصلاحیه داشته باشد، قبل از انجام، مبلغ را در همان پنل به شما اعلام می‌کنیم تا با اطلاع تصمیم بگیرید.
خلاصه
Draft BL آخرین ایست بازرسی رایگان قبل از قفل شدن اطلاعات بارنامه است. ده دقیقه بررسی دقیق در این مرحله، از چند روز دموراژ و هزینه اصلاحیه جلوگیری می‌کند. اگر برای محموله بعدی سؤالی درباره نوع بارنامه یا شرایط آن دارید، با تیم عملیات ما در میان بگذارید.