انجمن کشتیرانی و خدمات وابسته ایران طی بخشنامه شماره ۳۰۰۰/۰۴/۲۹۷۸ مورخ ۱۴۰۴/۱۲/۰۲ (اصلاحیه ۱۴۰۵/۰۱/۰۸) تغییرات جداول هزینه دیرکرد (دموراژ) کانتینر را ابلاغ کرده است. این تعرفه از تاریخ ۱۵ فروردین ۱۴۰۵ (۴ آوریل ۲۰۲۶) برای همه کانتینرهای وارداتی و صادراتی لازم‌الاجراست و به گذشته تسری ندارد. در این مطلب همه جداول را همراه با نکات اجرایی مهم آورده‌ایم تا قبل از رسیدن کانتینر بدانید چه هزینه‌ای در انتظار شماست.
این تعرفه دقیقاً برای چه کسانی و از چه تاریخی اجرا می‌شود؟
مبنای زمانی اجرا برای کانتینرهای وارداتی، تاریخ ورود کانتینر به بندر و برای کانتینرهای صادراتی، تاریخ تحویل کانتینر خالی به صاحب کالا است. یعنی اگر کانتینر وارداتی شما از ۱۵ فروردین ۱۴۰۵ به بعد وارد بندر شده باشد، مشمول این جداول است. بوکینگ‌ها و بارنامه‌های قبل از این تاریخ با تعرفه قبلی محاسبه می‌شوند.
جداول ابلاغی سقف توافقی هستند؛ یعنی شرکت‌های کشتیرانی و نمایندگی‌ها حق ندارند بیش از این ارقام در بارنامه، اسناد مبادله‌ای یا توافق‌ها درج کنند و هر توافقی فقط در جهت کاهش پذیرفته می‌شود.
جدول ۱ — کانتینرهای معمولی (DC) و بلند (HC)
مبالغ به دلار آمریکا، به ازای هر کانتینر در هر روز، وارداتی و صادراتی:
| بازه روز | کانتینر ۲۰ فوت | کانتینر ۴۰ فوت |
|---|---|---|
| ۱۰ روز اول | معاف | معاف |
| روز ۱۱ تا ۲۰ | ۵ دلار | ۱۰ دلار |
| روز ۲۱ تا ۳۰ | ۷ دلار | ۱۴ دلار |
| روز ۳۱ تا ۴۰ | ۱۰ دلار | ۲۰ دلار |
| روز ۴۱ تا ۵۰ | ۱۵ دلار | ۳۰ دلار |
| از روز ۵۱ به بعد | ۲۵ دلار | ۵۰ دلار |
جدول ۲ — کانتینرهای فلت‌رک (FR) و اوپن‌تاپ (OT)
| بازه روز | کانتینر ۲۰ فوت | کانتینر ۴۰ فوت |
|---|---|---|
| ۱۰ روز اول | معاف | معاف |
| روز ۱۱ تا ۲۰ | ۱۰ دلار | ۲۰ دلار |
| روز ۲۱ تا ۳۰ | ۱۴ دلار | ۲۸ دلار |
| روز ۳۱ تا ۴۰ | ۲۰ دلار | ۴۰ دلار |
| روز ۴۱ تا ۵۰ | ۳۰ دلار | ۶۰ دلار |
| از روز ۵۱ به بعد | ۴۵ دلار | ۹۰ دلار |
جدول ۳ — کانتینرهای یخچالی (Reefer)
توجه کنید که برای کانتینر یخچالی دوره معافیت فقط ۴ روز است و بازه‌های بعدی ۱۰ روزه‌اند:
| بازه روز | کانتینر ۲۰ فوت | کانتینر ۴۰ فوت |
|---|---|---|
| ۴ روز اول | معاف | معاف |
| روز ۵ تا ۱۴ | ۱۵ دلار | ۳۰ دلار |
| روز ۱۵ تا ۲۴ | ۲۱ دلار | ۴۲ دلار |
| روز ۲۵ تا ۳۴ | ۳۰ دلار | ۶۰ دلار |
| روز ۳۵ تا ۴۴ | ۴۵ دلار | ۹۰ دلار |
| از روز ۴۵ به بعد | ۶۰ دلار | ۱۲۰ دلار |
کانتینرهای ویژه مانند Iso Tank و Bitutainer از شمول این تعرفه خارج‌اند و تابع توافق طرفین هستند.
جدول ۴ — اسناد تضمینی برگشت سالم کانتینر
این ارقام صرفاً مبنای اخذ اسناد تضمینی (چک یا بیمه‌نامه) برای برگشت سالم کانتینر هستند و بر اساس ارزش گمرکی تعیین شده‌اند؛ ارزش واقعی کانتینر در صورت اختلاف، با نظر کارشناسی انجمن تعیین می‌شود:
| نوع کانتینر | ۲۰ فوت | ۴۰ فوت |
|---|---|---|
| DC و HC | ۲٬۲۰۰ دلار | ۳٬۸۰۰ دلار |
| FR و OT | ۱۲٬۰۰۰ دلار | ۱۶٬۰۰۰ دلار |
| یخچالی | ۱۸٬۰۰۰ دلار | ۲۴٬۰۰۰ دلار |
جدول ۵ — سپرده نقدی
سپرده نقدی معادل ۳۰ روز هزینه دیرکرد بعد از دوره معافیت است و طبق جدول زیر محاسبه می‌شود:
| نوع کانتینر | ۲۰ فوت | ۴۰ فوت |
|---|---|---|
| معمولی (DC و HC) | ۲۲۰ دلار | ۴۴۰ دلار |
| خاص (FR و OT) | ۴۴۰ دلار | ۸۸۰ دلار |
| یخچالی | ۶۶۰ دلار | ۱٬۳۲۰ دلار |
سپرده نقدی حداکثر ظرف ۵ روز کاری پس از ارائه اسناد و تسویه با نمایندگی کشتیرانی به گیرنده کالا بازپرداخت می‌شود و نمایندگی می‌تواند بدهی‌های گیرنده را با آن تهاتر کند. طرح بیمه‌ای تضمین برگشت سالم کانتینر، بدون هیچ قید و شرطی، جایگزین معتبر سپرده نقدی یا چک است.
نرخ ارز مبنا کدام است؟
برای یکسان‌سازی رویه، مبنای تبدیل دلار به ریال نرخ نقدی تالار دوم است:
- برای صورت‌حساب دموراژ: نرخ تالار دوم در روز برگشت و تحویل آخرین کانتینر خالی به محوطه طرف قرارداد شرکت کشتیرانی. این نرخ روزانه در سامانه انجمن (saoi.ir) درج می‌شود.
- برای سپرده نقدی و اسناد تضمینی: نرخ تالار دوم در روز خاتمه عملیات تخلیه کشتی.
- اگر یک بارنامه چند کانتینر دارد، روزهای دیرکرد هر کانتینر جداگانه (تا تاریخ برگشت خودش) شمرده می‌شود، اما نرخ ارز برای تبدیل کل صورت‌حساب به ریال، نرخ تالار دوم در روز برگشت آخرین کانتینر خالی همان بارنامه است.
- طبق اصلاحیه فصل ششم آیین‌نامه بهره‌برداری از کانتینر (بخشنامه ۳۰۰۰/۰۴/۱۲۲۵ مورخ ۱۴۰۴/۰۵/۲۶)، صورت‌حساب علی‌الحساب دموراژ باید با تعیین بازه زمانی و درج نرخ تسعیر روز صدور صادر شود و وصول آن به منزله تسویه قطعی تا تاریخ صدور همان صورت‌حساب است.
شروع و پایان محاسبه دموراژ
کانتینر وارداتی: محاسبه از روز خاتمه عملیات تخلیه کانتینرها از کشتی در بندر شروع می‌شود و تا تاریخ برگشت سالم کانتینر به محوطه کانتینری (مندرج در برگه مبادله) ادامه دارد.
کانتینر صادراتی: محاسبه از تاریخ واگذاری کانتینر از محوطه کانتینری شروع می‌شود و با ارائه دستورالعمل صدور بارنامه به همراه اسناد صادراتی و دستور حمل بارگیری به نمایندگی کشتیرانی پایان می‌یابد.
اگر دوره معافیت (Free Time) با توافق بیشتر شده باشد، محاسبه از اولین ردیف بعد از معافیت شروع می‌شود، اما بازه‌های زمانی تغییری نمی‌کند.
یک مثال ساده
فرض کنید یک کانتینر ۴۰ فوت معمولی (HC) وارداتی، ۳۵ روز بعد از خاتمه تخلیه کشتی به محوطه برگشته است. ۱۰ روز اول معاف است؛ روزهای ۱۱ تا ۲۰ (۱۰ روز × ۱۰ دلار = ۱۰۰ دلار)، روزهای ۲۱ تا ۳۰ (۱۰ روز × ۱۴ دلار = ۱۴۰ دلار) و روزهای ۳۱ تا ۳۵ (۵ روز × ۲۰ دلار = ۱۰۰ دلار). جمع: ۳۴۰ دلار که با نرخ تالار دوم روز برگشت کانتینر به ریال تبدیل می‌شود. اگر همین کانتینر یخچالی بود، دوره معافیت فقط ۴ روز و رقم نهایی به مراتب بالاتر می‌شد.
چند نکته اجرایی که باید بدانید
- اگر گیرنده کالا پس از دو مرحله اخطار کتبی (۵ روزه) بدهی خود را نپردازد، شرکت کشتیرانی حق دارد چک ضمانت استرداد کانتینر را وصول و مطالبه دموراژ را از طریق داوری پیگیری کند.
- نمایندگی‌های کشتیرانی موظف‌اند از درج تعرفه‌های شرکت‌های کشتیرانی خارجی روی بارنامه جلوگیری کنند؛ تنها تعرفه معتبر، همین جداول ابلاغی است.
- مرجع حل اختلاف در اجرا یا تفسیر این بخشنامه، مرکز داوری انجمن کشتیرانی و خدمات وابسته ایران است؛ بنابراین همه اسناد و مکاتبات مربوط به کانتینر را نگه دارید.
دموراژ خود را دقیق محاسبه کنید
تیم کیا راه دریا صورت‌حساب‌های دموراژ را بر اساس همین جداول و نرخ ارز روز بررسی می‌کند. اگر صورت‌حساب دموراژ دریافت کرده‌اید یا می‌خواهید قبل از رسیدن کانتینر هزینه احتمالی را بدانید، از صفحه بررسی و محاسبه دموراژ استفاده کنید یا با واحد عملیات ما تماس بگیرید.
منبع: بخشنامه‌های شماره ۳۰۰۰/۰۴/۲۹۷۸ (۱۴۰۴/۱۲/۰۲، اصلاحیه ۱۴۰۵/۰۱/۰۸) و ۳۰۰۰/۰۴/۱۲۲۵ (۱۴۰۴/۰۵/۲۶) انجمن کشتیرانی و خدمات وابسته ایران. این مطلب جنبه اطلاع‌رسانی دارد و در صورت هرگونه مغایرت، متن بخشنامه ملاک است.